Chuyên mục COVID-19 Chăm sóc sức khoẻ F0 tại nhà Hướng dẫn Chăm sóc F0 tại nhà - COVID-19 Xem hướng dẫn

Táo bón là gì

Thứ Tư ngày 21/03/2018
Táo bón là tình trạng đại tiện khó và khoảng cách giữa các lần đại tiện kéo dài hơn bình thường. Triệu chứng thông thường là phân chứng, có máu trong phân, cảm thấy đau và phải dùng hết sức để tống phân ra ngoài.

Tìm hiểu chung

Táo bón là gì?

Táo bón là tình trạng đại tiện khó và khoảng cách giữa các lần đại tiện kéo dài hơn bình thường. Triệu chứng thông thường là phân chứng, có máu trong phân, cảm thấy đau và phải dùng hết sức để tống phân ra ngoài. Bệnh rất phổ biến và thường xảy ra ở cả người lớn và trẻ em. Táo báo thông thường không quá lo ngoại nhưng đôi khi nó là dấu hiệu của một vài bệnh liên quan đến đường tiêu hóa và là yếu tố thúc đẩy hình thành bệnh trĩ. Điều trị táo bón thường chỉ cần thay đổi lối sống và tập uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ. Nếu tình trạng nặng có thể phải dùng thuốc làm mềm phân, thuốc nhuận tràng và thụt tháo.

Triệu chứng thường gặp

Những dấu hiệu và triệu chứng của táo bón

Bạn đang mắc phải bệnh táo bón nếu như có các triệu chứng sau đây:

  • Đi tiêu ít hơn 3 lần/1tuần;

  • Phân cứng;

  • Căng thẳng quá mức trong các lần đi tiêu;

  • Phải dùng hết sức để tống phân ra ngoài;

  • Cảm giác trực tràng bị tắc nghẽn;

  • Có máu trong phân hoặc chảy máu sau khi đi đại tiện;

  • Sau khi đại tiện xong vẫn còn cảm giác muốn đại tiện.

Biến chứng có thể gặp khi bị táo bón

Mặc dù táo bón gây ra những bất tiện nhưng thường là không nghiêm trọng. Tuy nhiên nó có thể dẫn đến những biến chứng nhất định như là:

  • Bệnh trĩ hoặc vết nứt hậu môn.

  • Sa trực tràng hậu môn.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Hãy đến gặp bác sĩ nếu táo bón kéo dài hơn hai tuần kèm với những triệu chứng như đau bụng dữ dội, máu trong phân, táo bón sau tiêu chảy, đau trực tràng, phân nhỏ giống như bút chì và giảm cân không lý do. Bởi vì đó là dấu hiệu cho thấy bạn đang gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn.

Mỗi người có một cơ địa khác nhau, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ để có phương án điều trị thích hợp. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.


Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân dẫn đến táo bón

Nguyên nhân chính dẫn đến táo bón là phân đi qua trực tràng chậm hơn bình thường, làm cho lượng nước trong phân bị rút đi và làm cho phân trở nên khô cứng. 

Những nguyên nhân khác gây táo bón bao gồm:

  • Không đủ lượng chất lỏng, hoặc mất nước.

  • Không đủ chất xơ trong chế độ ăn.

  • Thiếu hoạt động thể chất (đặc biệt là ở người lớn tuổi).

  • Thay đổi lối sống, đặc biệt là mang thai.

  • Căng thẳng.

  • Tắc ruột do ung thư đại tràng.

  • Vết nứt hậu môn và trĩ.


Nguy cơ mắc phải

Những ai có nguy cơ bị táo bón?

Táo bón là một bệnh phổ biến có thể gặp phải ở mọi người, bất kể tuổi tác hay giới tính. Nhưng thông thường, đối tượng dễ mắc phải chứng táo bón là người già, béo phì, phụ nữ mang thai và những người ngồi nhiều, ít vận động.

Yếu tố làm tăng nguy cơ bị táo bón, bao gồm:

  • Lớn tuổi.

  • Ít vận động cơ thể.

  • Ngủ ít.

  • Chất xơ trong bữa ăn không đáp ứng đủ nhu cầu cơ thể.

  • Uống không đủ nước.

  • Dùng thuốc, bao gồm cả thuốc an thần, thuốc tê, thuốc chống dị ứng, chống suy nhược, chất ma tuý hoặc một số thuốc giảm huyết áp.

  • Trải qua hóa trị.

  • Mang thai.


Phương pháp chẩn đoán và điều trị

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán táo bón

Bác sĩ sẽ chẩn đoán thông qua các triệu chứng của bạn, hỏi bạn về chế độ sinh hoạt, chế độ ăn uống hằng ngày, các loại thuốc bạn sử dụng trong thời gian gần đây và thực hiện một số kiểm tra lâm sàng để có chẩn đoán chính xác hơn như là:

  • Soi trực tràng Kiểm tra các vấn đề như trĩ, nứt trực tràng, máu trong phân, độ rắn của phân.

  • Xét nghiệm máu: Kiểm tra bạn có thiếu máu do ung thư trực tràng hay không.

  • Chụp cắt lớp (CT) ở bụng và xương chậu: Được tiến hành nếu tìm thấy một khối u trong bụng.

Phương pháp điều trị táo bón hiệu quả

Phương pháp đơn giản để điều trị táo bón đó là thay đổi chế độ ăn uống và lối sống để giảm triệu chứng và kiểm soát táo bón:

  • Ăn nhiều rau, củ, quả để có chất xơ.

  • Thường xuyên tập thể dục.

  • Uống đầy đủ chất lỏng, mỗi ngày nên hấp thu từ 1.5 - 2 lít nước.

  • Dành thời gian để đi tiêu, bạn nên chọn một thời điểm nhất định trong ngày khiến bạn thoải mái để đi tiêu và lặp lại thói quen này hằng ngày.

Nếu tình trạng táo bón không thể thay đổi khi áp dụng những phương pháp trên thì bạn có thể được chỉ định dùng thuốc nhuận tràng, thuốc làm mềm phân. Tuy nhiên, thuốc nhuận tràng không được khuyến khích vì chúng có thể khiến bạn phụ thuộc vào thuốc và giảm khả năng đi tiêu tự nhiên.

Tùy vào thể trạng bệnh nhân và tình trạng bệnh mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc và áp dụng những phương pháp điều trị phù hợp.


Chế độ sinh hoạt và phòng ngừa

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của táo bón

  • Hạn chế sử dụng các loại thuốc dễ gây táo bón hoặc hỏi bác sĩ về những loại thuốc có thể thay thế loại thuốc bạn đang sử dụng.

  • Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.

  • Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.


  • Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.