Nhồi máu cơ tim: Bệnh lý tim mạch có thể gây đột tử

Thứ Ba ngày 10/07/2018
Nhồi máu cơ tim là một tình trạng nguy hiểm đến tính mạng xảy ra khi dòng máu đến cơ tim bị cắt đột ngột, gây tổn thương mô. Đây thường là kết quả của sự tắc nghẽn ở một hoặc nhiều động mạch vành. Sự tắc nghẽn có thể phát triển do sự tích tụ của các mảng bám, một chất chủ yếu được tạo thành từ chất béo, cholesterol và các chất thải tế bào hoặc do một cục máu đông đột ngột hình thành trên chỗ tắc nghẽn.

Tìm hiểu chung

Nhồi máu cơ tim là gì? 

Hầu hết các cơn nhồi máu cơ tim là do cục máu đông làm tắc nghẽn một trong các động mạch vành. Các động mạch vành mang máu và oxy đến tim. Nếu dòng máu bị tắc nghẽn, tim sẽ thiếu oxy và các tế bào tim sẽ chết.


Triệu chứng thường gặp

Những dấu hiệu và triệu chứng của nhồi máu cơ tim

Thông thường, triệu chứng đầu tiên của nhồi máu là đau sâu, vùng dưới, nội tạng, được mô tả là đau nhức hoặc bị đè ép, thường lan ra sau lưng, hàm, cánh tay trái, cánh tay phải, vai hoặc tất cả các khu vực này. Cơn đau tương tự như cơn đau thắt ngực nhưng thường nghiêm trọng hơn và kéo dài; thường xuyên hơn kèm theo khó thở, buồn nôn và nôn; và thuyên giảm ít hoặc chỉ tạm thời bằng cách nghỉ ngơi hoặc nitroglycerin. Tuy nhiên, cảm giác khó chịu có thể nhẹ; khoảng 20% ​​nhồi máu cơ tim cấp diễn biến im lặng (tức là không có triệu chứng hoặc gây ra các triệu chứng mơ hồ không được bệnh nhân nhận biết là bệnh), thường gặp hơn ở bệnh nhân đái tháo đường. Bệnh nhân thường giải thích sự khó chịu của họ là chứng khó tiêu, đặc biệt là vì sự giảm nhẹ tự phát có thể được cho là do ợ hơi hoặc uống thuốc kháng acid.

Một số bệnh nhân có biểu hiện ngất.

Phụ nữ có nhiều khả năng bị khó chịu ở ngực không điển hình. Bệnh nhân lớn tuổi có thể báo cáo khó thở nhiều hơn đau ngực kiểu thiếu máu cục bộ.

Da có thể nhợt nhạt, mát và phù nề. Có thể có tím tái ngoại vi hoặc trung tâm. Có thể có mạch và huyết áp có thể thay đổi, mặc dù nhiều bệnh nhân ban đầu bị tăng huyết áp ở một mức độ nào đó khi đau.

Tiếng tim thường hơi xa; tiếng tim thứ 4 hầu như xuất hiện phổ biến. Có thể xảy ra tiếng thổi đỉnh tâm thu mềm (phản ánh rối loạn chức năng cơ nhú). Trong quá trình kiểm tra ban đầu, tiếng cọ xát hoặc tiếng thổi mạnh hơn gợi ý một chứng rối loạn tim đã có từ trước hoặc một chẩn đoán khác.

Biến chứng có thể gặp khi mắc bệnh nhồi máu cơ tim

Đột tử là biến chứng nghiêm trọng nhất của nhồi máu cơ tim.

Có đến hơn 90% bệnh nhân gặp biến chứng rối loạn nhịp tim.

Người bệnh có thể có một số biểu hiện như mạch yếu đập nhanh, tụt huyết áp, vã nhiều mồ hôi.

Nhồi máu cơ tim là do hiện tượng máu đông gây ra. Nếu phần máu đông này di chuyển đến những cơ quan khác có thể dẫn đến tắc nghẽn mạch máu, gia tăng nguy cơ tắc phổi, đột quỵ,...

Vỡ tim.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.


Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân dẫn đến nhồi máu cơ tim

Tim là cơ quan chính trong hệ thống tim mạch của bạn, cũng bao gồm các loại mạch máu khác nhau. Một số mạch quan trọng nhất là động mạch . Chúng đưa máu giàu oxy đến cơ thể và tất cả các cơ quan của bạn.

Các động mạch vành đưa máu giàu oxy đặc biệt đến cơ tim của bạn. Khi những động mạch này bị tắc nghẽn hoặc thu hẹp do sự tích tụ của mảng bám, lưu lượng máu đến tim của bạn có thể giảm đáng kể hoặc ngừng hoàn toàn. Điều này có thể gây ra một cơn đau tim.


Nguy cơ mắc phải

Những ai có nguy cơ mắc phải nhồi máu cơ tim?

Tăng huyết áp có thể làm tổn thương động mạch và đẩy nhanh sự tích tụ của mảng bám.

Lượng đường trong máu cao có thể làm tổn thương các mạch máu và cuối cùng dẫn đến bệnh mạch vành.

Hút thuốc lá có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và dẫn đến các tình trạng và bệnh tim mạch khác.

Tuổi: Nguy cơ bị đau tim tăng lên theo tuổi tác. Nam giới có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim cao hơn sau 45 tuổi và phụ nữ có nguy cơ bị đau tim cao hơn sau 55 tuổi.

Tiền sử gia đình: Bạn có nhiều khả năng bị đau tim nếu bạn có tiền sử gia đình mắc bệnh tim sớm. Nguy cơ của bạn đặc biệt cao nếu gia đình có các thành viên nam mắc bệnh tim trước 55 tuổi hoặc có các thành viên nữ mắc bệnh tim trước 65 tuổi.

Căng thẳng: Mặc dù bằng chứng cho điều này vẫn còn hạn chế, nhưng nhấn mạnh có thể cũng là yếu tố khởi phát nhồi máu cơ tim cấp. Giảm lo lắng hoặc căng thẳng mãn tính có thể giúp giảm nguy cơ đau tim và các vấn đề về tim khác theo thời gian.

Không hoạt động thể chất: Tập thể dục thường xuyên có thể giúp giữ cho trái tim của bạn khỏe mạnh bằng cách giúp bạn duy trì cân nặng vừa phải, cũng như giảm huyết áp, cholesterol và lượng đường trong máu.

Sử dụng ma túy: Việc sử dụng một số loại thuốc, bao gồm cocaine và amphetamine, có thể thu hẹp các mạch máu, có thể làm tăng nguy cơ đau tim.

Tiền sản giật: Nếu bạn có tiền sử bị tiền sản giật, hoặc huyết áp cao khi mang thai, bạn có thể có nhiều nguy cơ mắc các vấn đề về tim sau này trong cuộc sống.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải nhồi máu cơ tim

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc Nhồi máu cơ tim, bao gồm:

  • Tuổi cao.

  • Tiền sử gia đình.

  • Hút thuốc lá.

  • Hạn chế hoạt động thể lực.


Phương pháp chẩn đoán và điều trị

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán nhồi máu cơ tim

Điện tâm đồ

Điện tâm đồ là xét nghiệm quan trọng nhất và nên được thực hiện trong vòng 10 phút sau khi thăm khám.

Dấu hiệu tim 

Dấu hiệu tim (dấu hiệu huyết thanh của tổn thương tế bào cơ tim) là các enzym tim (ví dụ, creatine kinase-MB isoenzyme [CK-MB]) và thành phần tế bào (ví dụ, troponin I, troponin T, myoglobin) được giải phóng vào máu sau tế bào cơ tim hoại tử. Các dấu hiệu xuất hiện vào những thời điểm khác nhau sau khi bị thương, và mức độ giảm với tỷ lệ khác nhau. Độ nhạy và độ đặc hiệu đối với tổn thương tế bào cơ tim khác nhau đáng kể giữa các chất chỉ điểm này, nhưng troponin (cTn) là chất nhạy và đặc hiệu nhất và hiện là chất đánh dấu được lựa chọn. Gần đây, một số thử nghiệm mới, có độ nhạy cao về troponin tim (hs-cTn) cũng rất chính xác đã có sẵn.

Chụp mạch vành

Chụp mạch vành thường kết hợp chẩn đoán với can thiệp mạch vành qua da (PCI - tức là nong mạch, đặt stent). Khi có thể, chụp mạch vành cấp cứu và làm PCI càng sớm càng tốt sau khi khởi phát nhồi máu cơ tim cấp (PCI nguyên phát). Thông thường, nhồi máu thực sự bị phá bỏ khi thời gian từ cơn đau đến PCI ngắn (<3 đến 4 giờ).

Phương pháp điều trị nhồi máu cơ tim hiệu quả

Chăm sóc trước khi nhập viện: Oxy, aspirin , nitrat, và chuyển đến trung tâm y tế thích hợp.

Điều trị bằng thuốc: Thuốc chống kết tập tiểu cầu, thuốc chống viêm âm đạo, thuốc chống đông máu và trong một số trường hợp là các loại thuốc khác.

Liệu pháp tái tưới máu: Thuốc tiêu sợi huyết hoặc chụp mạch với can thiệp mạch vành qua da hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.

Phục hồi chức năng sau xuất viện và quản lý y tế mãn tính bệnh mạch vành.

Thuốc điều trị nhồi máu cơ tim cấp

  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu: Aspirin, clopidogrel hoặc cả hai (prasugrel hoặc ticagrelor là những lựa chọn thay thế cho clopidogrel).

  • Thuốc chống đông máu: Một heparin (heparin không phân đoạn hoặc trọng lượng phân tử thấp) hoặc bivalirudin.

  • Chất ức chế glycoprotein IIb/IIIa khi PCI được thực hiện.

  • Liệu pháp chống viêm âm đạo thường là nitroglycerin.

  • Thuốc trị cao huyết áp.

  • Thuốc ức chế men chuyển.

  • Statin.


Chế độ sinh hoạt và phòng ngừa

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của nhồi máu cơ tim

Chế độ sinh hoạt:

  • Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị. 

  • Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.

  • Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.

  • Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh và để bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tiếp theo nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm.

  • Bệnh nhân cần lạc quan. Tâm lý có ảnh hưởng rất lớn đến điều trị, hãy nói chuyện với những người đáng tin cậy, chia sẻ với những thành viên trong gia đình, nuôi thú cưng hay đơn giản là đọc sách, làm bất cứ thứ gì khiến bạn thấy thoải mái.

Chế độ dinh dưỡng:

Nên ăn các loại thực phẩm sau:

  • Các loại ngũ cốc;

  • Rau;

  • Trái cây;

  • Protein nạc;

Phương pháp phòng ngừa Nhồi máu cơ tim hiệu quả

 Để phòng ngừa bệnh hiệu quả, bạn có thể tham khảo một số gợi ý dưới đây:

  • Kiểm soát huyết áp.

  • Kiểm soát đường huyết và cholesterol huyết.

  • Tập thể dục thường xuyên.


  • Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.
Nguồn tham khảo
    1. https://emedicine.medscape.com/article/155919-overview
    2. https://www.msdmanuals.com/professional/cardiovascular-disorders/coronary-artery-disease/acute-myocardial-infarction-mi?query=Myocardial%20Infarction
    3. https://medlineplus.gov/ency/article/000195.htm