Bị sỏi mật là bệnh gì? Các thông tin liên quan đến sỏi mật

Thứ Bảy ngày 28/05/2022

Tuy không được nhắc đến nhiều như sỏi thận, nhưng sỏi mật cũng là một bệnh lý nguy hiểm không kém. Đa số các trường hợp chỉ tình cờ phát hiện sỏi mật khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc thăm khám các bệnh lý khác. Bị sỏi mật là bệnh gì? Cùng tìm hiểu tất tần tật về căn bệnh này qua bài viết sau nhé.

Sỏi mật là bệnh lý thường gặp ở đường tiêu hóa liên quan đến túi mật. Bên cạnh việc gây đau đớn, khó chịu cho người bệnh, sỏi mật còn có thể biến chứng thành nhiều bệnh nguy hiểm khác, thậm chí gây ung thư.

Sỏi mật là gì?

Sỏi mật có vẻ ngoài tương tự như những viên sỏi (đá) nhỏ, có kích thước đa dạng từ nhỏ như hạt cát đến lớn như viên đá cuội. Chúng thường được tìm thấy nhiều nhất trong túi mật.

Trên thực tế, sỏi mật không phải là viên sỏi mà là những tinh thể rắn được hình thành trong túi mật. Chúng được kết tinh do tình trạng quá bão hòa của một trong các thành phần cholesterol, bilirubin và muối canxi của dịch mật.

Bị sỏi mật là bệnh gì?

Sỏi mật không phải là các viên sỏi mà là những tinh thể rắn

Sỏi hình thành trong mật được chia thành 3 loại chính, bao gồm:

  • Sỏi cholesterol: Là loại sỏi mật thường gặp nhất với thành phần chính là cholesterol (chiếm đến hơn 70%). Sỏi cholesterol có màu vàng, được hình thành khi dịch mật dư thừa quá nhiều cholesterol không thể hòa tan với một số thành phần khác.

  • Sỏi sắc tố: Còn có tên gọi là sỏi bilirubin vì thành phần chính của chúng là sắc tố mật bilirubin. Khi nồng độ bilirubin trong túi mật quá cao, chúng sẽ kết hợp với các thành phần khác như canxi, cholesterol tạo thành sỏi. Sỏi sắc tố mật thường có màu nâu sẫm hoặc đen với hình thù và kích cỡ đa dạng.

  • Sỏi hỗn hợp: Là loại sỏi chứa 30 - 70% cholesterol trong thành phần còn lại chính là bilirubin.

Tại sao có sỏi hình thành trong túi mật?

Ở cơ thể người, túi mật là 1 túi nhỏ có hình quả lê, màu xanh lam, nằm phía dưới thùy gan phải, nối với đường mật qua ống túi mật. Túi mật có nhiệm vụ dự trữ và cô đặc dịch mật do gan tổng hợp và bài tiết ra. 

Khi ăn, đặc biệt là thức ăn có nhiều dầu mỡ, túi mật sẽ bài tiết dịch mật vào đường mật xuống tá tràng, ruột non. Nhờ đó hỗ trợ phân giải các chất béo, thúc đẩy tiêu hóa thức ăn. Khi quá trình này lặp lại nhiều lần, một số chất sẽ kết hợp tạo ra sỏi ở trong mật.

Bị sỏi mật là bệnh gì?

Thức ăn có nhiều dầu mỡ sẽ thúc đẩy quá trình hình thành sỏi mật

Dịch mật với các thành phần chính gồm có muối mật (chiếm khoảng 50%), sắc tố mật và cholesterol. Nếu một trong các thành phần trên bị bão hòa sẽ dẫn đến tình trạng kết tinh, hình thành sỏi túi mật.

Sỏi mật có thể là tập hợp của cholesterol hoặc sỏi sắc tố, từ trứng cũng như xác các ký sinh trùng trong đường ruột.

Dấu hiệu bệnh nhân bị sỏi túi mật

Sỏi mật thường diễn tiến âm thầm, có đến 80% người bệnh mắc sỏi mật không xuất hiện triệu chứng. Lúc này, việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào siêu âm và chụp CT. Số bệnh nhân còn lại thường có những biểu hiện sau:

  • Trường hợp sỏi mật làm tắc ống dẫn mật sẽ gây vàng da. Tùy vào sự tiến triển của bệnh mà mức độ vàng da cũng sẽ khác nhau.

  • Xuất hiện đột ngột các cơn đau quặn gan, đau hạ sườn phải hoặc vùng thượng vị. Cơn đau có thể lan lên vai phải hoặc sau lưng và tăng đau khi hít sâu. Cơn đau có thể kéo dài vài phút hoặc vài giờ, đặc biệt là sau các bữa ăn nhiều dầu mỡ.

  • Khi đường mật bị nhiễm khuẩn hoặc viêm túi mật, người bệnh sẽ sốt cao trên 38 độ, rét run, ớn lạnh, vã mồ hôi.

  • Bệnh nhân bị sỏi mật hay bị ợ hơi, ợ chua, đầy bụng, ăn không tiêu kèm theo cảm giác buồn nôn, khó chịu. Những triệu chứng này rất dễ bị chẩn đoán nhầm với các bệnh dạ dày.

Bị sỏi mật là bệnh gì?

Người bệnh sẽ sốt cao trên 38 độ, rét run, ớn lạnh, vã mồ hôi có thể là biểu hiện của sỏi mật

Nhóm đối tượng nào có nguy cơ cao bị sỏi mật?

Bất kỳ ai cũng có thể bị sỏi túi mật. Tuy nhiên, những đối tượng sau đây sẽ có nguy cơ mắc sỏi mật sẽ cao hơn những người bình thường khác:

  • Trong gia đình có người từng mắc sỏi mật.

  • Mắc các bệnh về gan như xơ gan, viêm gan, gan nhiễm mỡ hay các bệnh mãn tính như tiểu đường, các bệnh rối loạn mỡ máu.

  • Những người bị rối loạn tiêu hóa, táo bón hoặc bệnh viêm ruột mãn tính.

  • Nữ giới có nguy cơ mắc bệnh sỏi mật cao hơn do nội tiết tố estrogen kích thích gan tăng sản xuất và bài tiết cholesterol vào trong dịch mật. Phụ nữ đang mang thai cũng có nguy cơ cao mắc sỏi mật.

  • Tuổi tác càng lớn thì nguy cơ bị sỏi mật càng cao.

  • Người lười vận động.

  • Người có chế độ ăn nhiều dầu mỡ, chất béo bão hòa, ít rau xanh, chất xơ.

  • Người thừa cân, béo phì.

  • Thường xuyên sử dụng các loại thuốc tránh thai hoặc thuốc hạ cholesterol làm tăng đào thải cholesterol trong dịch mật.

Bị sỏi mật có nguy hiểm không?

Với các trường hợp sỏi mật không có triệu chứng, không gây đau đớn thì hầu như không nguy hiểm với người bệnh. Tuy nhiên, các trường hợp sỏi phát triển gây tắc và cản trở lưu thông dịch mật sẽ làm xuất hiện những cơn đau quặn mật và các dấu hiệu của rối loạn tiêu hóa.

Bị sỏi mật là bệnh gì?

Nên điều trị sỏi mật từ sớm tránh để tình trạng bệnh phát triển kéo dài

Tình trạng này kéo dài không chỉ gây ảnh hưởng tới sức khỏe người bệnh mà còn có nguy cơ cao xảy ra các biến chứng nguy hiểm như: Tắc ruột, viêm túi mật, viêm tụy cấp do sỏi, chảy máu đường mật; viêm mủ đường mật và áp xe gan mật. Nguy hiểm hơn là sốc nhiễm khuẩn đường mật và có thể gây ung thư túi mật.

Khi nào cần điều trị sỏi mật?

Phẫu thuật lấy sỏi mật thường được chỉ định trong các trường hợp:

  • Sỏi mật kích thước quá lớn (trên 25mm), khiến người bệnh thường xuyên gây đau bụng dữ dội.

  • Sỏi gây tắc đường dẫn mật gây tình trạng vàng da, vàng mắt, phân bạc màu,...

  • Xuất hiện biến chứng nguy hiểm như viêm tụy cấp, viêm túi mật,viêm đường mật.

  • Riêng trường hợp bệnh nhân tiểu đường mắc sỏi mật, bị cả sỏi và polyp túi mật... để phòng ngừa rủi ro bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật ngay cả khi chưa có triệu chứng.

Điều trị sỏi mật bằng cách nào?

Có 2 phương pháp điều trị sỏi mật phổ biến:

  • Điều trị sỏi mật không phẫu thuật: Bao gồm dùng thuốc để hỗ trợ tan sỏi, tán sỏi, lấy sỏi nội soi… Tuy nhiên những phương pháp này không thể trị dứt điểm được sỏi túi mật  do đó sỏi có thể sẽ tái phát trong tương lai.

  • Điều trị sỏi mật bằng phương pháp phẫu thuật: Thường bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị cắt bỏ túi mật bằng phương pháp mổ mở truyền thống hoặc mổ nội soi. Khi đã cắt bỏ túi mật, sỏi cũng không thể tái phát.

Những thông tin hữu ích trên đây phần nào có thể giúp người bệnh sỏi mật đã hiểu thêm về căn bệnh này cũng như mức độ nguy hiểm của nó và chủ động kiểm soát các biến chứng có thể xảy ra. Nếu bạn nằm trong nhóm nguy cơ cao mắc sỏi mật, cần duy trì lối sống lành mạnh, thực hiện thăm khám định kỳ để phòng ngừa bệnh lý này hiệu quả nhất.

Minh QA

Nguồn: Tổng hợp

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

Bài viết liên quan

Bài nổi bật

GIẢM NGAY TỐI ĐA 50.000Đ KHI THANH TOÁN QUA VNPAY-QR TẠI FPT LONG CHÂU

GIẢM NGAY TỐI ĐA 50.000Đ KHI THANH TOÁN QUA VNPAY-QR TẠI FPT LONG CHÂU

Thứ Năm ngày 01/12/2022

Mua sắm cực tiện lợi khi thanh toán qua VNPAY tại Long Châu, giảm ngay 5% tối đa 50.000Đ tối...

Đọc tiếp
GIỜ VÀNG GIÁ SỐC - 10.000 SẢN PHẨM VỚI GIÁ CHỈ 1.000Đ TẠI FPT LONG CHÂU

GIỜ VÀNG GIÁ SỐC - 10.000 SẢN PHẨM VỚI GIÁ CHỈ 1.000Đ TẠI FPT LONG CHÂU

Thứ Ba ngày 29/11/2022

FPT Long Châu chính thức đạt cột mốc nhà thuốc thứ 1.000, mở màn cho hàng loạt sự kiện tri...

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục